عادات پارافانکشنال الگوهای آموخته شده انقباض عضلانی هستند که ماهیت پیچیده ای دارند و میتوانند اثرات سوء روی دندانها، فکین و عضلات مفصل گیجگاهی داشته باشند. برخی از این عادات پارافانکشنال عبارتند از: مکیدن پستانک، انگشت و لب و همچنین براکسیسم. براکسیسم معادل علمی دندان قروچه (ساییدگی و فشردگی دندانها بر روی یکدیگر) است که هم در کودکان و هم در بزرگسالان میتواند وجود داشته باشد و از جمله عاداتی است که با کیفیت زندگی ارتباط مستقیم دارد. وقوع براکسیسم حین خواب با سایش دندانها روی یکدیگر (grinding) و همچنین فشار دادن دندانها روی هم (clenching) مشخص میشود که غالباً با ایجاد صدا همراه است. در هنگام براکسیسم ، شدت حرکات عمومی 14 برابر حالت طبیعی است. مطالعات صورت گرفته حاکی از آن است که وقوع براکسیسم حین خواب عموماً در کودکان اتفاق می افتد و شیوع آن در بزرگسالان و افراد مسن کمتر است. شیوع براکسیسم در کودکان بین 35-6 % گزارش شده است.

براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان

علایم بالینی براکسیسم در بیشتر موارد ساییده شدن دندانها و ناراحتی مفصل و عضلات هستند. براکسیسم میتواند موجب بروز تغییرات مورفولوژیک در شکل دندانها (تغییر شکل) نظیر ساییدگی، شکستگی، ترک خوردگی و حساسیت دندانها و همچنین آسیب به بافتها پریودنتال نظیر تحلیل لثه، لقی دندانها و ایجاد پاکتهای پریودنتال شود و آزردگی و حساسیت عضلات صورت و مفصل TMJ را به دنبال داشته باشد.

براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان

 از جمله علل ایجاد براکسیسم در کودکان میتوان به علل مورفولوژیکال نظیر اکلوژن نامتناسب (عدم ارتباط صحیح دندانها)، عوامل سیستمیک مانند انگل های روده ای، کمبودهای تغذیه ای، آلرژی و اختلالات اندوکرین و در نهایت فاکتورهای روانشناختی مانند افسردگی، اضطراب و استرس اشاره کرد که در شروع و تشدید براکسیسم بسیار مؤثرند. اضطراب میتواند مرتبط با شرایط سنی و روحی کودک باشد، که در این صورت با نزدیک شدن به دوران جوانی و نوجوانی بهبود پیدا خواهد کرد. مطالعات نشان میدهند احتمال وقوع براکسیسم در دو برهه زمانی در کودکان بیشتر است. نخست زمانی که دندانهای شیری شروع به رویش میکنند و سپس زمانی که دندانهای دائمی میرویند. از اینرو بعد از رویش کامل این دو دست دندان در بسیاری از کودکان این عادات برطرف میشوند. تحریک پذیری بیشتر دندانهای دایمی نسبت به درد نیز در ترک این عادات مؤثرند.

 بیشتر کودکان مبتلا به این بیماری عادات دهانی دیگر نظیر جویدن ناخن و لب را نیز دارند. مطالعات صورت گرفته نشان میدهند که براکسیسم با سن ارتباط مستقیم و نزدیکی دارد به طوری که بیشتر کودکان مبتلا در گروه سنی 9 ساله قرار دارند همچنین این مطالعات ارتباط براکسیسم با جنسیت کودک را نیز رد کرده اند. از آنجا که براکسیسم نیاز به تشخیص و درمان توسط متخصص دارد توصیه میشود کودک خود را نزد متخصص ببرید و توصیه های زیر را نیز انجام دهید.

  • به وضعیت دندانهای کودکتان هنگامی که دهان وی بسته و در حالت استراحت است توجه کنید؛ دندانهای فک بالا و پایین هنگام جویدن باید با یکدیگر تماس داشته باشند.
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
  • از آنجا که براکسیسم بسیار مرتبط با تنشهای روانی است زمانیکه حس میکنید فرزندتان مضطرب است، خصوصاً قبل از خواب سعی در ایجاد آرامش در وی داشته باشید.
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
  • در کودکان پیش دبستانی عموماً نیازی به مداخله متخصص نخواهد بود، اما در کودکانی با سن بیشتر ممکن است بنابر تشخیص متخصص نیاز به استفاده از night guardها یا محافظهای مخصوص باشد که با توجه به شرایط کودک به طور اختصاصی برای وی ساخته میشوند. این محافظها روی دندان ها قرار میگیرند و در هنگام فشردن دندانها بر روی یکدیگر، محافظ گاز گرفته میشود و فشاری به دندانها وارد نمیشود.
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان
براکسیسم(دندان قروچه)در کودکان

میزان آگاهی عمومی نسبت به براکسیسم در حدود 8% است و از آنجا که عادات مضر پارافانکشنال بر روی ساختمان دندانی فکی اثر میگذارد و در صورت تشخیص دیر هنگام میتواند مشکلات شدید بعدی را در پی داشته باشد و همچنین بر اعتماد به نفس کودک اثر بگذارد، والدین باید نسبت به شواهد وجود براکسیسم آگاهی داشته باشند و جهت تشخیص و درمان زود هنگام به متخصص دندانپزشکی کودکان مراجعه بکنند.

كانال تلگرام مطب تخصصي دكتر اصلاني و دكتر حجازي
كانال تلگرام مطب تخصصي دكتر اصلاني و دكتر حجازي
0/5 ( 0 بازدید )