دكتر ماندانا حجازي متخصص دندانپزشكي اطفال

در قسمت قبل به بهداشت دهان و دندان کودکان پرداخته شد. کودکان تا سن 7 سالگی قادر نخواهند بود به تنهایی و به درستی مسواک بزنند و از این رو انجام بسیاری از امور بهداشت دهان و دندان كودكان تا این سن برعهده والدین خواهد بود و راهکارهایی نیز برای آن پیشنهاد داده شد. در این قسمت نیز سعی داریم به سایر مسائل حائز اهمیت در بهداشت دهان و دندان کودکان بپردازیم. کودکان باید روش صحیح مسواک زدن و پاک کردن پلاکها را از روی سطح دندان بدانند و برای رسیدن به این هدف راهکارهای متفاوتی وجود دارد که میتوان مورد استفاده قرار داد.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

کودکان ممکن است تشخیص ندهند که روش مسواک زدن آنها صحیح نمیباشد اما چرا؟

زیرا تا به حال نحوه صحیح این عمل مقابل آنها انجام نشده است. اجازه دادن به کودکان برای امتحان تکنیک صحیح بر روی یک عروسک یا مدل میتواند در یادگیری آنها بسیار مؤثر باشد. متخصصان توصیه میکنند با حرکت کم دامنه مسواک به جلو و عقب بر روی خط لثه ( محل اتصال لثه به دندان ) این کار را آغاز کنید.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

 یکی از اشتباهات رایج کودکان عدم دقت کافی حین مسواک زدن میباشد. آنها هنگام مسواک زدن عموماً نواحی کلیدی را جا می اندازند یا صرفاً تنها سطح دندان را مسواک میزنند و لثه ها مخصوصاً محل اتصال لثه ودندان را فراموش میکنند. بنا بر تحقیقات صورت گرفته آموزش نحوه صحیح مسواک زدن به کودکان تنها راه برای تمیز نگه داشتن دندان در آنهاست. برای این کار میتوانید از قرص های آشکار سازی پلاک استفاده کنید. کودک این قرص را به مدت 30 ثانیه در دهان خود نگه میدارد که در طی این مدت قرص در داخل بزاق حل میشود. قرصهای آشکارسازی پلاک عموماً قرمزرنگ هستند و پلاکها را با رنگ قرمز روی دندان نشان میدهند و پس از آن کودک با مسواک زدن بر روی نواحی مشخص شده میتواند پلاکها را پاک کند. نشان دادن محل پلاکها در کودک این انگیزه را ایجاد میکند تا با یادگیری روش صحیح مسواک زدن نسبت به حذف آنها اقدام کند.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

اختصاص ندادن مدت زمان کافی برای مسواک زدن اشتباه رایج دیگریست که کودکان مرتکب میشوند. کودکان تمایل دارند در مدت چندین ثانیه با مسواک زدن سریع و خشن این کار را به اتمام برسانند. متأسفانه مسواک زدن 10 ثانیه ای آن هم به صورت خشن برای تمیز کردن دندانها کافی نیست. بنا بر توصیه ADA مسواک زدن باید حداقل 2 دقیقه کامل به طول بینجامد.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

 اگر عادت صحیح مسواک زدن از دوران کودکی در فرزند نهادینه شود، میتواند به سلامت دندانها در سرتاسر طول زندگی  منجر شود.

مراحل صحیح مسواک زدن در تصاویر زیر نشان داده شده است:

آموزش صحيح مسواك زدن
آموزش صحيح مسواك زدن
  1. مسواک را با زاویه 45 درجه نسبت به خط لثه نگه دارید و شروع به مسواک زدن بکنید
آموزش صحيح مسواك زدن
آموزش صحيح مسواك زدن

2. با حرکت آرام و جلو به عقب سطح خارجی، زبانی و جونده دندانها را تمیز کنید

آموزش صحيح مسواك زدن
آموزش صحيح مسواك زدن

3. برای خوشبو شدن دهان و از بین بردن باکتریها زبان را نیز تمیز کنید

بسیاری از متخصصان عقیده دارند که مسواکهای نرم برای از بین بردن پلاکها و باقی مانده مواد غذایی بهترین گزینه هستند. اگر میبینید دسترسی به دندانهای خلفی با کمک مسواک سخت است، میتوانید از مسواکهایی با سرهای کوچک تر استفاده کنید. برای کودکان باید از مسواکهایی متناسب با سایز دهان آنها استفاده کنید. قبل از استفاده میتوانید چندین دقیقه مسواک را در آب گرم قرار دهید تا نرم تر شود.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

 همان طور که گفته شد روزانه 2 بار و هر بار 2 دقیقه باید از مسواک استفاده شود. هنگام استفاده از مسواک توجه ویژه ای به دندانهای آسیا که در خلف دهان روییده اند داشته باشید، چرا بیشترین پوسیدگی ها در این مکان ها رخ می دهد. زمان تعویض مسواک زمانیست که علایم ساییدگی در مسواک ظاهر شوند یا به طور کل هر 3 ماه یکبار، هرکدام که اول رخ دادند. همچنین توصیه میشود بعد از اتمام دوره سرماخوردگی نیز مسواک خود را تعویض نمایید.

استفاده از نخ دندان منجر به پاک شدن پلاکها و ذرات غذایی از محلهایی خواهد شد که امکان دسترسی مسواک به آنها وجود ندارد. از آنجا که تجمع پلاک میتواند به بیماریهای لثه و پوسیدگی دندان منجر شود، استفاده روزانه از نخ دندان به شدت توصیه میشود. ابتدا در حدود 18 اینچ ( حدود 40 سانتی متر ) از نخ دندان را برای کودکتان جدا کنید. به او آموزش دهید تا بیشتر نخ دندان را دور 2 انگشت میانی خود بتابند و تنها 1 یا 2 اینچ ( حدود 5 سانتی متر ) را باز بگذارد.

آموزش صحيح نخ دندان
آموزش صحيح نخ دندان

 سپس قسمت باقی مانده را میان انگشت شست و اشاره قرار دهید و به آرامی میان دندانها به بالا یا پایین حرکت دهید. زمانی که به طوق دندان میرسید، باید به آرامی نخ دندان را خم کرده و خط لثه ها رانیز تمیز کنید.

آموزش صحيح نخ دندان
آموزش صحيح نخ دندان

 هیچگاه به شدت و با نیروی زیاد نخ دندان را میان لثه ها و دندانها حرکت ندهید، چرا که ممکن است موجب آزردگی بافت لثه شود. زمانی که یک دندان تمیز شد، قسمت دیگری از نخ دندان را که تمیز است آزاد کنید و مشابه دندان قبل ادامه دهید.

آموزش صحيح نخ دندان
آموزش صحيح نخ دندان

استفاده از نخ دندان باید زمانیکه دو دندان در مجاور یکدیگر میروند آغاز شود. در ابتدای امر این وظیفه بر عهده والدین است، اما بعد از 7 یا 8 سالگی باید کودک را به تدریج آموزش داد و ترغیب کرد تا روزانه یکبار این کار را انجام دهد.

کاربرد خمیردندان حاوی فلوراید با نظارت والدین و با حداقل مقدار(اندازه یک نخود) بعد از 3 سالگی توصیه می شود و کودکان باید بیاموزند که بعد از مسواک زدن محتویات دهانشان را تخلیه کنند تا از بلع مقادیر زیاد فلوراید جلوگیری شود.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

 مشکلی که بعضی از والدین با فرزندان خود ممکن است داشته باشند، خوردن خمیردندان توسط آنهاست. از آنجا که خمیردندان کودکان، عموماً به همراه طعم های مختلفی نظیر آبنبات و … عرضه میشوند، وسوسه شدن کودک برای خوردن آنها را باید در نظر گرفت.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

 خوردن مقادیر اندکی از خمیردندان عموماً هیچ مشکلی برای کودک ایجاد نمیکند، اما خوردن مقادیر زیاد آن میتواند موجب درد شکم، انسداد روده ها و مشکلات دیگر شود. بهترین راه برای جلوگیری از این امر آن است که خودتان مقدار کافی از خمیردندان را بر روی مسواک قرار دهید و تیوب خمیردندان را از دسترس کودک دور نگه دارید. میتوانید آنها را در کابینتهای مرتفع که امکان دسترسی کودک به آنها وجود ندارد قرار دهید. همچنین باید مطمئن باشید که کودکتان بعد از هربار مسواک زدن به جای بلعیدن خمیر دندان اضافات آن را از دهان خود خارج کند و همچنین دهان خود را با آب شست و شو میدهد. استفاده از طعم های تندتر خمیردندان نظیر نعناع نیز میتواند میل کودک برای خوردن خمیردندان را کاهش دهد.

كانال تلگرام دكتر اصلاني و دكتر حجازي
كانال تلگرام دكتر اصلاني و دكتر حجازي
0/5 ( 0 بازدید )