ارتودنسی متحرک یکی از روش های محبوب برای اصلاح ناهنجاری های دندانی است که به دلیل قابلیت جابه جایی ، راحتی و انعطاف پذیری ، مورد توجه بسیاری از افراد قرار گرفته است. این نوع ارتودنسی برخلاف مدل های ثابت ، به راحتی در هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن از دهان خارج میشود و همین ویژگی باعث میشود که رعایت بهداشت دهان و دندان آسان تر باشد. بسیاری از افراد ، به ویژه نوجوانان و بزرگسالانی که به دنبال روشی با محدودیت کمتر هستند ، ارتودنسی متحرک را به عنوان یک گزینه ایده آل در نظر میگیرند. اگر شما هم علاقه مند هستید درمورد ارتودنسی متحرک و تاثیرات آن بیشتر بدانید ، مقاله زیر برای شما مناسب خواهد بود.
ارتودنسی متحرک چیست ؟
ارتودنسی متحرک (Removable orthodontics ) روشی برای مرتب سازی دندان ها و اصلاح ناهنجاری های فک است که در آن از پلاک های مخصوص با قابلیت جابه جایی استفاده میشود. این پلاک ها به گونه ای طراحی شده اند که بدون نیاز به چسباندن براکت ها روی دندان و با اعمال فشار ملایم ، به تدریج دندان ها را به موقعیت صحیح هدایت می کنند بنابراین فرد میتواند دستگاه را هنگام غذا خوردن ، مسواک زدن یا مواقع خاص از دهان خارج کند. انجام خدمات ارتودنسی متحرک در تهران بیشتر برای مشکلات خفیف تا متوسط دندانی به کار میرود بنابراین برای تمام افراد مناسب نبوده و در خصوص استفاده از آن باید تائید را از متخصص مورد نظر دریافت کنید.
انواع ارتودنسی متحرک
طبق تخصص دکتر فرزین اصلانی به عنوان بهترین متخصص ارتودنسی تهران ، ارتودنسی متحرک دارای مدل های مختلفی است که بسته به نیاز هر فرد انتخاب میشود. در ادامه به معرفی رایج ترین انواع آن میپردازیم :
- الاینرهای شفاف (اینویزیلاین)
اینویزیلاین ( invisalign ) یکی از معروف ترین انواع ارتودنسی متحرک است که از پلاستیک شفاف و انعطاف پذیری به نام SmartTrack ساخته میشود. این پلاک های نازک کاملاً روی دندان ها قرار گرفته و بدون نیاز به سیم یا براکت ، به تدریج آنها را به موقعیت صحیح هدایت میکنند. یکی از ویژگی های مهم این روش ، ظاهر نامحسوس آن است که باعث میشود کمتر جلب توجه کند و برای افرادی که نسبت به دیده نشدن ارتودنسی خود حساس هستند ، یک انتخاب بسیار مناسب است.
2. پلاک های متحرک ارتودنسی
این پلاک های متحرک ترکیبی از پلاستیک و اجزای سیمی می باشند که درون خود می توانند اجزای دیگری مانند پیچ های بازکننده را جای دهند.پلاک های متحرک ارتودنسی معمولا” برای بازکردن فک یا فضا برای دندان ها بکار می روند و اغلب گستره محدودی از حرکات دندانی را می توانند انجام دهند؛ازینرو معمولا” هنگامی استفاده می شوند که تمام دندان های دائمی هنوز رویش پیدا نکرده اند.
- ارتودنسی فانکشنال
نوع دیگر از ارتودنسی متحرک ، استفاده از ارتودنسی فانکشنال است که هدف اصلی آن اصلاح وضعیت فک و بهبود هماهنگی بین دندان های بالا و پایین است. دستگاههای فانکشنال به گونه ای طراحی شده اند که با اعمال نیرو بر روی فک و عضلات صورت ، ناهنجاری های فکی را اصلاح کرده و دندان های جلو آمده را به موقعیت مناسب بازمیگردانند.
4. ریتینر ( نگهدارنده ارتودنسی )
ریتینرها معمولاً پس از پایان درمان ارتودنسی استفاده میشوند تا از بازگشت دندان ها به وضعیت قبلی جلوگیری شود. این ابزار به صورت سفارشی برای هر فرد ساخته شده و نقش مهمی در حفظ نتایج درمان ایفا میکند. هرچند ممکن است استفاده از ریتینر در ابتدا کمی ناراحت کننده باشد ، اما از نیاز به درمان مجدد ارتودنسی جلوگیری میکند و به تثبیت فرم جدید دندان ها کمک میکند.
مزایای ارتودنسی متحرک
وقتی صحبت از مزایای ارتودنسی متحرک می شود ، موارد متعددی قابل بررسی هستند که از مزیت های ارتودنسی متحرک به شمار می روند. از این رو می توان برخی مزایای ارتودنسی را بررسی نمود که عبارت اند از:
● امکان خارج کردن دستگاه: یکی از برجسته ترین ویژگی های ارتودنسی متحرک، قابلیت برداشتن پلاک است. بیمار می تواند هنگام غذا خوردن، مسواک زدن یا شرکت در مراسم خاص، پلاک را بیرون آورد. این موضوع باعث افزایش راحتی و کاهش استرس روزمره می شود.
● بهبود بهداشت دهان و دندان: می دانیم که در ارتودنسی ثابت، وجود براکت ها و سیم ها کار نظافت را دشوار می کند؛ اما در ارتودنسی متحرک، بیمار پس از برداشتن پلاک، به راحتی می تواند مسواک زده و بین دندان ها را نخ دندان بکشد. . در نهایت باید گفت که این ویژگی احتمال پوسیدگی دندان و التهاب لثه را به طور چشمگیری کم می کند.
● ظاهر طبیعی و نامحسوس: بسیاری از پلاک های امروزی شفاف و ظریف اند و این شفافیت، ظاهر بیمار را تحت تاثیر قرار نداده و اعتماد به نفس او را در محیط های اجتماعی و حرفه ای حفظ می کند.
● سازگاری بالا و احساس راحتی: به طور کامل پلاک های متحرک معمولاً از مواد سبک و ارتجاعی ساخته می شوند. این باعث می شود بیمار در طول روز کمترین احساس ناراحتی را تجربه کند.
● کاهش آسیب به مینای دندان: در درمان های ثابت، گاهی چسباندن براکت ها بر مینای دندان، آسیب های خفیفی ایجاد می کند، اما درارتودنسی متحرک چون چسب و براکت وجود ندارد، خطری برای مینای طبیعی ایجاد نمی شود.
ارتودنسی ثابت بهتر است یا متحرک؟
به طور کلی این موضوع برای همه افراد یکسان نبوده و یک مساله متغیر است که با شرایط افراد تعیین می شود. چرا که هر بیمار شرایط منحصربه فردی دارد. با این حال، می توان تفاوت های کلیدی این دو روش را بررسی کرد که عبارت اند از:
● درمان مشکلات پیچیده: ارتودنسی ثابت توانایی بیشتری در جا به جایی دقیق و کنترل دندان ها دارد و برای درمان ناهنجاری های شدید، ارتودنسی ثابت گزینه برتر است.
● ظاهر و زیبایی: پلاک های متحرک، به دلیل شفاف بودن، زیبایی بیشتری دارند و کمتر در معرض دید قرار دارند.
● بهداشت و مراقبت: ارتودنسی متحرک به بیمار اجازه نظافت کامل دندان ها و پلاک را می دهد.
● وابستگی به همکاری بیمار: ارتودنسی ثابت نیازمند همکاری کمتری است، زیرا بیمار نمی تواند براکت ها را جدا کند.
● مدت زمان درمان: در بسیاری از موارد، ارتودنسی ثابت به دلیل اعمال نیروهای همیشگی، روند سریع تری دارد.
● احساس راحتی: پلاک های متحرک معمولاً اذیت و زخم کمتری نسبت به براکت های ثابت ایجاد می کنند.
بنابراین می توان گفت انتخاب بهترین روش بسته به نوع ناهنجاری، سن، میزان همکاری بیمار، و زیبایی ظاهری برای بیمار متفاوت است.
مراحل ساخت پلاک متحرک
ارتودنسی متحرک برای چه افرادی مناسب است ؟
همان طور که می دانید هر روش ارتودنسی برای افرادی با ویژگی های مناسب آن ، به کار گرفته می شود و نمی توان انتظار داشت که یک روش برای تمام افراد ، تاثیرگذاری کافی را داشته باشد به همین جهت در بخش زیر ، افرادی که با ارتودنسی متحرک به نتیجه دلخواه می رسند را آورده ایم :
- کودکان و نوجوانان در حال رشد
کودکان و نوجوانانی که هنوز در مرحله رشد فک و دندان هایشان هستند ، بهترین کاندیدا برای ارتودنسی متحرک در تهران محسوب میشوند. این روش میتواند به هدایت رشد فک کمک کند و مشکلات جزئی دندانی را در مراحل اولیه برطرف سازد. به ویژه برای کودکانی که نیاز به اصلاح فک دارند ، دستگاه های فانکشنال میتوانند بهطور موثری روند درمان را ساده تر و سریع تر کنند. - افرادی با ناهنجاری های خفیف تا متوسط دندانی
کسانی که مشکلات خفیف تا متوسطی مانند فاصله بین دندان ها ، نامرتبی جزئی یا کجی خفیف دارند ، میتوانند با استفاده از الاینرهای شفاف (مانند اینویزیلاین) دندان های خود را به شکل ایده آل درآورند. این روش برای افرادی که نمیخواهند از براکت های فلزی ثابت استفاده کنند و به دنبال گزینه ای نامحسوس تر هستند ، مناسب است. - افرادی که پس از ارتودنسی ثابت ، نیاز به تثبیت نتایج دارند.
پس از پایان درمان ارتودنسی ثابت ، بسیاری از افراد نیاز دارند تا دندان هایشان در موقعیت جدید باقی بماند. در این مرحله ، استفاده از ریتینر (نگهدارنده ارتودنسی متحرک) ضروری است. ریتینرها از بازگشت دندان ها به حالت اولیه جلوگیری کرده و باعث تثبیت نتایج درمان میشوند.
مدت زمان استفاده از ارتودنسی ثابت
مدت زمان درمان با ارتودنسی متحرک به عوامل مختلفی به شرح زیر بستگی دارد :
- شدت مشکل دندانی : مشکلات خفیف تر سریع تر اصلاح میشوند.
- سن بیمار : در سنین پایین ، درمان بهتر و سریع تر جواب میدهد.
- میزان همکاری فرد: هر چه فرد بیشتر و منظم تر از دستگاه استفاده کند ، درمان کوتاه تر خواهد شد.
- نوع دستگاه ارتودنسی متحرک: برخی مدل ها مانند الاینر های شفاف نیاز به تعویض دوره ای دارند که روند درمان را تحت تأثیر قرار میدهد.
غذا خوردن با پلاک ارتودنسی متحرک
باید گفت که به دلیل قابلیت خارج شدن پلاک، بیمار باید قبل از غذا خوردن آن را بیرون آورد. همین موضوع به یکی از بهترین گزینه ها برای انجام این روش ارتودنسی تبدیل شده است و بیمار می تواند به راحتی غذا بخورد. از این رو چند نکته مهم درباره غذا خوردن با پلاک ارتودنسی متحرک عبارت اند از:
● پلاک ها در اثر فشار جویدن ممکن است ترک خورده یا آسیب ببینند.
● مواد غذایی می توانند به پلاک چسبیده و محیطی مناسب برای رشد باکتری ها ایجاد کنند.
● استفاده از پلاک هنگام غذا خوردن میتواند روند درمان را دچار اختلال کند.
همچنین پس از غذا، بیمار باید دندانها را کاملاً مسواک زده و سپس پلاک را روی دندانها قرار دهد. نوشیدن آب مشکلی ایجاد نمی کند، اما نوشیدنی های رنگی یا شیرین باید بدون پلاک مصرف شوند تا پلاک تغییر رنگ نداده یا دندان ها در معرض پوسیدگی قرار نگیرند.
فیلم چکاپ دوره ای پلاک های متحرک ارتودنسی
مزیت ارتودنسی متحرک نسبت به ارتودنسی ثابت چیست ؟
ارتودنسی متحرک نسبت به ارتودنسی ثابت مزایای متعددی دارد که مهم ترین آن ها ، راحتی در استفاده و بهداشت دهان و دندان است. در این روش ، بیمار میتواند دستگاه را هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن خارج کند ، که باعث کاهش احتمال پوسیدگی دندان و بیماری های لثه میشود ؛ درحالی که در ارتودنسی ثابت ، تجمع پلاک های دندانی بیشتر است. همچنین ، ارتودنسی متحرک معمولاً درد و ناراحتی کمتری ایجاد میکند و برای اصلاح ناهنجاری های خفیف تا متوسط گزینه ای مناسب تر است. علاوه بر این ، این نوع ارتودنسی تأثیر کمتری بر زندگی روزمره فرد دارد ، زیرا در مواقع خاص مانند جلسات مهم یا مراسم خاص میتوان آن را موقتاً خارج کرد بنابراین فرد درگیر تاثیر ارتودنسی بر ظاهر خود نخواهد بود.
چند ساعت در روز باید از ارتودنسی متحرک استفاده کرد ؟
برای مؤثر بودن درمان با ارتودنسی متحرک ، متخصصین ارتودنسی توصیه میکنند که بیماران به طور متوسط روزانه ۲۰ تا ۲۲ ساعت از آن استفاده کنند. این زمان بهگونه ای است که تنها هنگام غذا خوردن ، مسواک زدن و در موارد خاص مانند جلسات مهم ، امکان خارج کردن دستگاه وجود دارد. استفاده کمتر از این مدت میتواند روند درمان را کند کرده یا باعث عدم دستیابی به نتایج مطلوب شود. رعایت دقیق این بازه زمانی نقش مهمی در اصلاح ناهنجاری های دندانی دارد و در صورت عدم پایبندی بیمار ، مدت درمان افزایش مییابد.
امکان ارتودنسی متحرک برای کودکان وجود دارد ؟
استفاده از ارتودنسی متحرک برای کودکان نیز امکانپذیر است و در برخی موارد حتی گزینه ای ایده آل محسوب میشود. معمولاً این روش برای کودکان در سنین رشد (حدود ۷ تا ۱۲ سال) به منظور هدایت رشد فک و اصلاح زود هنگام ناهنجاری های دندانی استفاده میشود. از آنجا که کودکان هنوز در حال رشد هستند ، ارتودنسی متحرک میتواند به اصلاح مشکلات اسکلتی و دندانی کمک کند و حتی نیاز به ارتودنسی ثابت در آینده را کاهش دهد. البته موفقیت این روش بستگی زیادی به میزان همکاری کودک در استفاده منظم از دستگاه دارد ، زیرا در صورت استفاده نامنظم ، تأثیر گذاری آن کاهش مییابد.
