دکتر ماندانا حجازی متخصص دندانپزشکی اطفال

 

مانند هر قسمت دیگری از بدن دهان کودک نیز برای سالم بودن و زیبا به نظر رسیدن باید به طور منظم تمیز شود.بهداشت دهان و دندان در کودکان باید هرچه سریع تر حتی قبل از رویش نخستین دندانها آغاز شود. توصیه میشود روزانه حداقل یکبار قبل از خواب با استفاده از یک دستمال نرم مرطوب تمیز سطح داخلی گونه ها، زبان و لثه ها را تمیز کنید. همچنین توصیه میشود در حین تمیز کردن دید کافی به داخل دهان کودک داشته باشید. ساده ترین روش خوابانیدن کودک روی یک بازو و ماساژ دندانها با دست دیگر است. روش دیگر این است که والدین در حالت زانو به زانو رو به روی یکدیگر نشسته و کودک روی ران های آنها قرار میگیرد و مسواک زدن توسط یکی از والدین انجام میشود. زمانی که کودک بزرگتر میشود، میتوانید در حالی که کودکتان ایستاده یا روی زانوهای خود نشسته رو به روی او بنشینید  و با خم کردن سر کودک به عقب یا جلو دسترسی مناسبی به دهان وی پیدا کنید.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

حین تمیز کردن به دقت داخل دهان کودک را مورد بررسی قرار دهید و اگر به موارد غیر طبیعی نظیر نقاط قرمز یا سفیدرنگ، برجستگی یا هر مورد دیگری برخوردید آنرا با متخصص در میان بگذارید.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

 به محض پدیدار شدن دندانها در کودکان تمیز شدن آنها باید آغاز شود. این کار علاوه بر حفاظت از دندانها، کودک را به تدریج به این رفتار روزانه عادت میدهد. زمانی که نخستین دندانها رویش پیدا میکنند، میتوانید به جای مسواک از یک دستمال نرم و مرطوب برای تمیز کردن دندانها بهره بگیرید. لثه های پیرامون دندانها را نیز به دقت تمیز کنید، چرا که بیشترین احتمال تشکیل پلاک و پوسیدگی و التهاب ناشی از آن در این محل وجود دارد. پلاکها محتوی باکتریهای فراوانی هستند و در صورتی که به طور مرتب از روی دندانها برداشته نشوند، میتوانند موجب آسیب به دندانها شوند. تا زمان رویش کافی دندانها استفاده از دستمال برای برداشتن پلاکها میتواند مؤثر باشد، اما بعد از آن استفاده از مسواک بهترین راه برای برداشتن پلاکها میباشد. استفاده از خمیر دندان را میتوان از سنین 2 یا 3 سالگی و به میزان بسیار کم شروع کرد، زیرا امکان بلع فلوراید در سنین پائین تر وجود دارد.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

از متخصص زمان مناسب برای استفاده از مسواک را سؤال کنید. بعضی از متخصصان پیشنهاد میدهند بعد از رویش 4 دندان پشت سر هم در یک ردیف استفاده از مسواک را آغاز کنید و بعضی دیگر عقیده دارند بعد از 2 یا 3 سالگی زمان مناسبی برای استفاده از مسواک است.

کودکان تا سن 7 یا 8 سالگی نمیتوانند به تنهایی مسواک بزنند و پدران و مادران باید به آنها کمک کنند. زمانی که کودکان توانستند به درستی مسواک را نگاه دارند باید آنها را به استفاده از آن ترغیب کرد.  بهترین راه یادگیری کودکان در این سنین مشاهده و تقلید از والدین میباشد. زمانی که میبینند اطرافیان به طور روزانه این کار را انجام میدهند، آنها نیز به مسواک زدن ترغیب خواهند شد.

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان

 مناسب ترین زمان برای تمیز کردن دندانها قبل از خواب میباشد. زمانی که خواب هستیم ترشح بزاق کاهش می یابد. از آنجا که بزاق بر  باکتریهای موجود در دهان اثر مخرب دارد، کاهش آن فرصت را برای باکتریها فراهم خواهد نمود. ابتدا اجازه دهید کودک هرطور که میخواهد با مسواک کار کند، چرا که تجربه ای لذت بخش برای وی خواهد بود، پس از آن خودتان شروع به مسواک زدن دندانها کنید. همانطور که توضیح داده شد در حالی که کودکتان ایستاده رو به روی او بنشینید یا وی را روی زانوهای خود قرار دهید. سپس با انگشت خود به آرامی گونه کودک را کنار زده تا زمانی که بتوانید دید کافی به خلفی ترین دندانهای روییده شده در دهان داشته باشید. پس از آن در این 5 مرحله اقدام به تمیز کردن دندانها کنید:

بهداشت دهان و دندان کودکان
بهداشت دهان و دندان کودکان
  1. بالا / خارج: مسواک را در سطح خارجی ( گونه ای ) آخرین دندان فک بالا قرار دهید زاویه مسواک را اندکی به سمت لثه ها متمایل کنید و به آرامی شروع به تمیز کردن این ناحیه خصوصا ناحیه اتصال دندان به لثه کنید هر دندان را به این ترتیب تمیز کنید تا به آخرین دندان طرف مقابل برسید
  2. پایین / خارج: مشابه فرایند بالا را برای دندانهای فک پایین نیز انجام دهید
  • پایین / داخل: نوبت به سطح پشتی ( زبانی ) دندانها میرسد به آرامی سطح هر دندان فک پایین را تمیز کنید تا به دندان مقابل آن در نیمه دیگر فک برسید
  1. بالا / داخل: مشابه مرحله قبل را برای دندانهای فک بالا انجام دهید
  2. سطح جونده: بعد از انجام مراحل فوق سطح جونده هریک از دندانهای فک بالا و پایین را تمیز کنید

در نخستین روزهای انجام این مراحل برای فرزندتان ممکن است با اعتراض وی رو به رو شوید، اما با گذشت زمان با آن احساس راحتی بیشتری خواهد کرد و بعد از آن مسواک زدن به امری حیاتی پیش از خواب تبدیل خواهد شد. بهداشت مناسب دهان و دندان در کودکان را میتوان شامل مواردی نظیر مسواک زدن استفاده از نخ دندان استفاده از خمیر دندان و دهان شویه های مناسب در نظر گرفت. در این قسمت اشاره ای به نقش والدین در حفظ بهداشت دهان و دندان کودکان داشتیم و در قسمت بعدی به شرح سایر موارد ذکر شده ( روشهای استفاده از مسواک و نخ دندان و …) خواهیم پرداخت.

0/5 ( 0 بازدید )