درمان ارتودنسی را می توان بر اساس نوع applianceهای به کار رفته در حین درمان ،به دو دسته کلی fixed appliance و removable applianceها تقسیم بندی نمود. Applianceهای ثابت عموما براکتها هستند که به صورت ثابت روی دندانها متصل باقی می مانند؛ اما انواع متحرک applianceهایی هستند که میتوانند برای تمیز کردن، توسط بیمار و یا برای تنظیم کردن توسط متخصص ارتودنسی از دهان خارج شوند.

پلاک متحرک ارتودنسی
پلاک متحرک ارتودنسی

 Applianceهای متحرک 3 دسته کلی دارند:

  • Passive Applianceها: این نوع applianceها بدون وارد کردن هرگونه نیروی فعالی در داخل دهان باقی می مانند مانند : space maintainers (فضا نگهدارها), retention applianceها (ریتینرها), tongue guardها (محافظ های زبان)
  • Bite planeهایی که به عنوان ابزارهای myofunctional در مواردی چون درمان deep bite و دردهای مرتبط با مفصل TMJ مورد استفاده قرار میگیرند نیز از این دسته می باشند.
پلاک متحرک ارتودنسی
پلاک متحرک ارتودنسی
  • Functional Applianceها: این applianceها با تغییر الگوی قرارگیری فک بالا و پایین نسبت به هم،موجب رشد فک پایین می شوند. شایعترین نوع مورد استفاده از این اپلاینس ها تویین بلاک می باشد که در شکل مشاهده می کنید
پلاک متحرک ارتودنسی
پلاک متحرک ارتودنسی
  • Mechanical Applianceها: این applianceها دارای قسمتهای فعال بوده و موجب اعمال نیروهای فعال میشوند.

 مانند هر نوع appliance دیگری ،پلاکهای متحرک نیز مزایا ،معایب و محدودیتهای مربوط به خود را دارند. بسیاری از مواردی که نیاز به اصلاحات جزیی دارند مانند malocclusion(نامرتبی)های ساده و انحرافات اندک دندان با این appliance ها قابل درمان می باشند ؛اما عمده ترین مورد استفاده آنها درمان مواردی از مشکلات، زمانی است که سن بیمار برای ارتودنسی ثابت اندک است.

پلاک متحرک ارتودنسی
پلاک متحرک ارتودنسی

مهمترین مزیت این پلاکها قابلیت خارج کرن آنها از دهان (البته به مدت بسیار محدود) میباشد. همین امر تمیز کردن آنها را راحت میکند. همچنین نسبت به applianceهای ثابت به میزان کمتری در داخل دهان نمایان هستند. اما خارج پذیر بودن آنها از داخل دهان ،معایبی را نیز به همراه دارد چرا که امکان گم شدن و آسیب دیدن پلاک در این شرایط بیشتر میشود. این آسیب ها اگر جدی باشند (مانند شکستن) ،موجب از دست رفتن عملکرد کلی وسیله و اگر جزیی باشد موجب به هم خوردن تنظیم آن و به این ترتیب حرکت دندانها در جهت ناخواسته میشوند.

در نخستین روزهای استفاده, ممکن است پلاک ها در دهان غیر عادی به نظر برسند و بلع و تکلم را با سختیهایی رو به رو سازند که عموما”این مشکلات 48 ساعت بعد از استفاده از بین خواهند رفت. همچنین 3-5 روز بعد از هربار تنظیم مجدد ممکن است اندکی آزردگی ایجاد کنند که در صورت لزوم با استفاده از مسکنهای رایج همانند استامینوفن میتوان آنرا برطرف کرد. برای بهبود وضعیت تکلم نیزتوصیه می شود این افراد در 2-3 روز اول، متنی را با صدای بلند برای خود بخوانند.

بعد از هر وعده غذایی و در هر نوبت که دندانها مسواک زده می شوند ؛ پلاکها باید تمیز شوند. برای تمیز کردن آنها باید از مسواک بدون خمیر دندان استفاده کرد چرا که خمیردندان میتواند موجب ساییدگی appliance شود. بعد از قرار دادن مجدد appliance باید از درست قرار گرفتن آن و رابطه درست آن با دندانها اطمینان حاصل شود.

پلاک متحرک ارتودنسی
پلاک متحرک ارتودنسی

 در هنگام خوردن غذا خصوصا غذاهای سخت برای جلوگیری از وارد شدن آسیب به پلاک بهتر است وسیله از دهان خارج شود؛هر چند در موارد خاص و بنابر تشخیص متخصص ارتودنسی ممکن است لازم باشد برای دست یابی به نتایج مطلوب حتی در هنگام غذا خوردن نیز ،این وسایل داخل دهان نگه داشته شوند. در طول دوره استفاده از پلاکها بهتر است از خوردن غذاهای چسبنده نظیر شکلات و آدامس و همچنین غذاهای سفت خودداری شود. نتیجه کلی درمان وابسته به همکاری بیمار است این وسایل تنها هنگام غذا خوردن و مسواک زدن (والبته ورزشهای رزمی وشنا) باید از دهان خارج شوند .طول دوره درمان با پلاکهای متحرک بسته به شدت مشکل بیمار متفاوت است, اما عموما 6-24 ماه به طول می انجامد.

برای جلوگیری از وارد شدن آسیب و شکستگی در مواقعی که از پلاک استفاده نمی شود باید آنها را در ظروف در بسته مخصوص خود نگه داری کرد.در صورت ایجاد هرگونه شکستگی با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید و منتظر ویزیت معمول بعدی خود نمانید, چرا که هم طول دوره درمان بیشتر خواهد شد و هم احتمال وارد شدن آسیب به دندانها بیشتر میشود.

كانال تلگرام دكتر اصلاني و دكتر حجازي
كانال تلگرام دكتر اصلاني و دكتر حجازي
0/5 ( 0 بازدید )