در هنگام مسواک زدن، ممکن است متوجه شوید که کودکتان دهانش را بسته نگاه داشته و سرش را به نشانه آزردگی تکان میدهد. این امر ممکن است نشان از حساس شدن دندانهای آنها و ایجاد درد هنگام مسواک زدن داشته باشد. مطالعات نشان داده اند حساسیت دندانها در 40% از بزرگسالان خصوصاً بین سنین 30-25 سالگی رخ میدهد. در بعضی موارد حساس شدن دندانها در کودکان میتواند دلایلی مشابه با حساس شدن دندانها در بزرگسالان داشته باشد و در برخی دیگر از موارد، این حساسیت ممکن است مرتبط با شرایطی نظیر autism باشد.

q1 - حساسیت دندان در کودکان
حساسیت دندان در کودکان

 پیدا کردن راهکار برای درمان حساسیت دندان، نیازمند پی بردن علل ایجاد آن است. درد ناشی از حساسیت  دندان دردی کوتاه و زودگذر است که از یک یا چندین دندان ناشی میشود.

 هر دندان از 4 قسمت تشکیل شده است. مینا که تاج دندان را میپوشاند و سخت ترین ماده موجود در بدن و دندان است و شامل بیشترین میزان کلسیم فسفات است. عاج که در سرتاسر دندان وجود دارد، در ناحیه تاج لایه زیرین مینا و در ریشه، لایه زیرین سمنتوم (cementum) را تشکیل میدهد و استحکام آن از مینا کمتر و از سمنتوم بیشتر است. سمنتوم که ریشه دندان را میپوشاند، به نگهداری دندان در فک کمک میکند. پالپ در مرکز دندان قرار دارد و در برگیرنده بافت نرم، عروق خونی و اعصاب است.

q2 - حساسیت دندان در کودکان
حساسیت دندان در کودکان

 مهمترین عواملی که در حساسیت دندان نقش دارند، تحلیل لثه و از بین رفتن سمنتوم و مینا هستند. تحلیل لثه که منجر به اکسپوز شدن عاج سطح ریشه میشود، در کودکان عموماً بر اثر مسواک زدن خشن اتفاق می افتد. از دست دادن مینا زمانی اتفاق می افتد که مسواک موجب ساییده شدن مینای سطحی میشود و عاج زیرین آن آشکار میشود. در حالت طبیعی سختی مسواک به اندازه ای نیست که موجب سایش مینا شود اما اگر مسواک زدن قبل یا بلافاصله بعد از خوردن غذاهای اسیدی نظیر میوه ها، گوجه و نوشیدنیهای این چنینی صورت گیرد، موجب وارد شدن آسیب به مینا میشود.

 اما چرا اکسپوز شدن مینا یا تحلیل لثه موجب حساس شدن دندانها میشود؟

عاج دندان از توبولهایی تشکیل شده که در سرتاسر عاج تا پالپ دندان که در برگیرنده اعصاب دندان است، قرار گرفته اند. زمانی که عاج دندان اکسپوز میشود، مایع موجود در توبولهای عاجی (dentine fluid) از پالپ به طرف خارج حرکت میکند و اگر در تماس با محرکهای خارجی نظیر گرما، سرما، فشار، غذاهای شور و شیرین و نوشیدنیها قرار گیرد، پیامی را به اعصاب دندان می فرستد که به شکل درد تفسیر و درک میشود. والدین باید با علل ایجاد این حساسیت در کودک خود آشنا شوند تا با شناخت آنها نسبت به رفع آنها و مراجعه به موقع به متخصص دندانپزشکی کودکان اقدام کنید.

q3 - حساسیت دندان در کودکان
حساسیت دندان در کودکان
  • دندان جدید: که به تازگی روییده و در معرض هوا و غذا قرار گرفته میتواند موجب حساس شدن دندانها و لثه ها شود. همزمان با تطبیق دندان یا دندانهای جدید، آزردگی ناشی از آنها به تدریح برطرف خواهد شد.
  • پوسیدگی: محتمل ترین دلیلی که میتواند موجب حساس شدن دندانها شود، پوسیدگی است. در این گونه موارد میتوان از فلوراید تراپی در مطب بهره گرفت. فلوراید با تقویت مینای دندان ریسک ایجاد پوسیگی را کاهش میدهد.
  • شکستگی در دندانها: شکسته شدن دندانها برر اثر دندان قروچه، اکلوژن نادرست، وارد شدن ضربه حین فعالیتهای ورزشی و یا گاز گرفتن اجسام سخت نظیر آبنبات، میتواند باعث اکسپوز شدن عاج دندان شود که علاوه برتحریک پذیری بر اثر محرکها، میتواند مورد هجوم باکتریهای موجود در دهان نیز قرار گیرد.
  • پرکردگی دندانها: آمالگام میتواند موجب حساسیت دندانها به سرما یا گرما شود. البته طی چندین روز نخست پس از درمان طبیعی بوده و به مرور برطرف میشود.
  • مشکلات سینوس: مشکلات ناشی از سینوس و همچنین مشکلات آلرژیک با تغییر فشار وارد بر دندانها میتوانند موجب حساسیت دندانها شوند.
  • مسواک زدن نادرست: آموزش نحوه صحیح مسواک زدن به کودک با انجام حرکات آهسته و نرم میتواند از حساس شدن مینای دندان جلوگیری کند.
  • Braceها: کودکانی که تحت درمان ارتودنسی قرار دارند، عموماً از حرکات عقب و جلوی شدید برای تمیز کردن دندانها خصوصاً در نواحی نزدیک به خطوط لثه ها استفاده میکنند. این امر در طولانی مدت با آسیب به لثه ها و دندان موجب افزایش حساسیت دندانها میشود.
telegram app - حساسیت دندان در کودکان
کانال تلگرام مطب تخصصی دکتر اصلانی و دکتر حجازی